Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Özbəkistanın Milli İnformasiya Agentliyinə müsahibə verib.
Ölkələrimiz arasında münasibətlərin ortaq tarix, mədəniyyət, dil və dəyərlər üzərində qurulduğunu vurğulayan Prezident Əliyev əlaqələrin son illərdə əhəmiyyətli dərəcədə dərinləşdiyini, artıq müttəfiqlik səviyyəsinə çatdığını bildirib.
Prezidentlər İlham Əliyev və Şavkat Mirziyoyev arasında mövcud dostluq və qarşılıqlı hörmətin iki dövlət arasındakı əlaqələrin möhkəmlənməsində xüsusi rol oynadığını söyləyib. Son beş ildə aparılan sıx təmaslar və yüksək səviyyəli qarşılıqlı səfərlər münasibətlərin dinamik inkişafına şərait yaradıb.
Müsahibədə qeyd edilib ki, 2024-cü ilin avqustunda Prezident İlham Əliyevin Özbəkistana dövlət səfəri, 2025-ci ilin iyulunda isə Özbəkistan Prezidentinin Azərbaycana səfəri zamanı imzalanan sənədlər—o cümlədən “Strateji tərəfdaşlığın dərinləşdirilməsi haqqında Bəyannamə” və “Müttəfiqlik münasibətləri haqqında Müqavilə”—iki dövlət arasında rəsmi müttəfiqlik əsaslarını gücləndirib.
Ali Dövlətlərarası Şuranın 2023-cü ilin avqustunda təsis edilməsi əməkdaşlığın institutlaşdırılmasında mühüm addım olub. Şuranın Daşkənddə və Bakıda keçirilən iclaslarının ölkələrarası dialoqun ardıcıl olduğunu və birgə fəaliyyətin prioritetlərini müəyyən etdiyini nümayiş etdirdiyi vurğulanıb.
Siyasi əlaqələrin iqtisadi, investisiya, sənaye, nəqliyyat, enerji, kənd təsərrüfatı, təhsil, elm və mədəniyyət sahələrində geniş əməkdaşlıqla zənginləşdiyi bildirilir. Prezident Əliyev bu əməkdaşlığın həm iqtisadi imkanları birləşdirdiyini, həm də xalqlar arasında qardaşlıq bağlarını möhkəmləndirdiyini qeyd edib.
İqtisadi-ticarət sahəsində son illərin göstəriciləri haqqında məlumat verilib: 2025-ci ildə ticarət dövriyyəsinin 795 milyon dollar təşkil etdiyi, bu göstəricinin əvvəlki ilə nisbətən üç dəfədən çox artdığı bildirilib. 2026-cı ilin yanvar-may aylarında ticarət dövriyyəsi 144 milyon dollar səviyyəsində olub və ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 33 faiz artım qeydə alınıb.
Azərbaycan-Özbəkistan İnvestisiya Şirkətinin 500 milyon dollar ümumi kapital ilə yaradılmasının investisiya əməkdaşlığı üçün əhəmiyyətli platforma olduğu vurğulanıb. Hökumətlərarası Komissiyanın də 15 iclas keçirdiyi və son iclasın Daşkənddə iqtisadi-ticarət əlaqələri barədə müzakirələr apardığı qeyd olunub.
Energetika sahəsində əməkdaşlığa dair konkret nümunələr də təqdim edilib. 2016-cı ildən fəaliyyət göstərən “Neftegaztexnologiya” birgə müəssisəsi, həmçinin 2024-cü ildə yaradılmış “Turan Energy AFEZCO” şirkətinin yüksək təzyiqli polietilenin Özbəkistana ixracını təmin etdiyi bildirilib. Yaşıl enerji layihələri çərçivəsində 2025-ci ildə Bakıda “Yaşıl Dəhliz Birliyi” MMC-nin təsis edildiyi və bunun region arasında bərpaolunan enerji ixracı və nəqli imkanlarının əlaqələndirilməsinə xidmət etdiyi qeyd olunub.
Tranzit daşımaların artımı da vurğulanıb: 2025-ci ildə daşımaların həcmi 6,7 faiz yüksələrək 1,4 milyon tona çatıb, 2026-cı ilin yanvar-iyun dövründə isə 12,2 faiz artımla 675 min ton göstərilib.
İkitərəfli layihələr arasında Füzuli rayonunda salınan 100 hektarlıq “Dostluq bağı” nar bağı və “Chevrolet” ilə “Isuzu” markalı nəqliyyat vasitələrinin istehsalı əməkdaşlığın konkret nümunələri kimi göstərilib. 2026-cı il iyulun 13-nə olan göstəricilərə görə, ümumilikdə 10 min 720 “Chevrolet” avtomobil və 275 “Isuzu” avtobus istehsal olunub.
Hazırda Azərbaycanda Özbəkistan investisiyalı 130-dan çox kommersiya təşkilatının qeydiyyatda olduğu və onların müxtəlif sahələrdə fəaliyyət göstərdiyi bildirilib. Eyni zamanda Azərbaycan şirkətlərinin Özbəkistanda, özbək şirkətlərinin isə Azərbaycanda fəallığının artırılmasının təşviq edildiyi vurğulanıb.
Mədəni-humanitar əlaqələrdən danışarkən ortaq köklər və dil yaxınlığı əsasında həyata keçirilən əməkdaşlığın əhəmiyyəti qeyd olunub. Mədəniyyət günləri, festivallar, elmi konfranslar və təhsil proqramlarının xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanı gücləndirdiyi bildirilib.
Nümunələr kimi 2023 və 2025-ci illərdə keçirilmiş Mədəniyyət Günləri, 2024-cü ildə Xivədə təşkil edilən “Şuşa Günləri”, eləcə də Özbəkistan Milli Pedaqoji Universitetinin Nizami Gəncəvi adına olması göstərilib. Həmçinin Bakıda 5 hektar ərazidə salınacaq “Özbəkistan” parkının qardaşlıq rəmzi olacağı qeyd edilib.
Təhsil sahəsində əməkdaşlıq çərçivəsində 2025–2026-cı tədris ilində Özbəkistanda 176, Azərbaycanda isə 67 tələbənin mübadilə əsasında təhsil aldığı bildirilir. Füzuli şəhərində inşa edilən Mirzə Uluqbəy adına orta məktəb təhsil sahəsində əməkdaşlığın praktik nümunəsi kimi göstərilib.
Media və QHT sahəsində əməkdaşlıq da qeyd olunub: 2024-cü ilin sentyabrında Daşkənddə və 2025-ci ilin sentyabrında Bakıda keçirilən media forumları, eləcə də QHT forumlarının nəticəsi olaraq 2026-cı ildə iki ölkənin QHT-ləri üçün birgə qrant müsabiqəsinin elan edildiyi vurğulanıb.
Turizm sahəsində Özbəkistandan Azərbaycana gələn turistlərin sayında artım müşahidə olunub: 2024-cü ildə 46 min, 2025-ci ildə 62 min, 2026-cı ilin yanvar-avqust dövründə isə 44 min Özbək vətəndaşının ölkəni ziyarət etdiyi qeyd edilib.
Regionlararası əlaqələr də inkişaf edir — bir sıra şəhərlər arasında qardaşlaşma və tərəfdaşlıq münasibətləri qurulub, yaxın vaxtlarda Naxçıvan ilə Ürgənc arasında qardaşlaşma planlaşdırılır.
Müsahibədə həmçinin Azərbaycan və Özbəkistanın Türk Dövlətləri Təşkilatı daxilində və digər çoxtərəfli platformalarda sıx əməkdaşlıq etdiyi, bu əməkdaşlığın türk dünyasında inteqrasiyanın dərinləşdirilməsinə xidmət etdiyi vurğulanıb. Qəbələdə keçirilən TDT Zirvə görüşünün nəticələrinin təşkilatın möhkəmləndirilməsinə yönəldiyi qeyd edilib.
Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə əlaqələrinin genişləndirilməsi, C5 formatının C6-ya çevrilməsi və Daşkənddə keçirilən Məşvərət Görüşləri çərçivəsində Azərbaycanın tamhüquqlu iştirakının regional dialoqa əlavə töhfə verdiyi bildirilib.
Müsahibənin sonunda Prezident İlham Əliyev Özbəkistan xalqını ölkənin dövlət müstəqilliyinin 35-ci ildönümü münasibətilə təbrik etmiş, onlara sülh, tərəqqi və yeni uğurlar arzulamışdır.
