Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Özbəkistanın Milli İnformasiya Agentliyinə müsahibə verib.
Dövlət başçısı Azərbaycan və Özbəkistan arasında münasibətlərin ortaq tarix, mədəniyyət, dil və mənəvi dəyərlərə söykəndiyini, bu təməl üzərində qurulan əlaqələrin son illərdə əhəmiyyətli dərəcədə möhkəmlənərək müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəldiyini bildirib.
Prezident İlham Əliyev həmçinin şəxsi dostluq və qarşılıqlı hörmətin dövlətlərarası münasibətlərdə xüsusi rol oynadığını vurğulayıb və Şavkat Mirziyoyev ilə əlaqələrin əlaqələrin inkişafına böyük töhfə verdiyini qeyd edib. O, son beş ildə 15 yüksək səviyyəli qarşılıqlı səfərin və sıx təmasların əməkdaşlığı gücləndirdiyini söyləyib.
Öz növbəsində Əliyev Özbəkistana etdiyi səfərlərin onun üçün xüsusi əhəmiyyət kəsb etdiyini, ölkədə aparılan genişmiqyaslı yenidənqurma və inkişaf işlərinin — müasir şəhərlərin salınması, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi, infrastruktur layihələri və elm, təhsil, mədəniyyət sahələrinə diqqətin — diqqətəlayiq olduğunu bildirib.
Dövlət başçısı 2024-cü ilin avqustunda özünün Özbəkistana dövlət səfərini və 2025-ci ilin iyulunda Özbəkistan Prezidentinin Azərbaycana səfərini xatırladıb, həmin səfərlər nəticəsində imzalanmış sənədlərdən xüsusilə "Strateji tərəfdaşlığın dərinləşdirilməsi haqqında Bəyannamə" və "Müttəfiqlik münasibətləri haqqında Müqavilə"ni qeyd edib. Bu sənədlərin iki ölkə arasında hüquqi və siyasi əsasları daha da möhkəmləndirdiyini deyib.
Ali Dövlətlərarası Şuranın 2023-cü ilin avqustunda təsis edilməsi də əlaqələrin yeni institusional mexanizmini formalaşdırıb. Şuranın Daşkənd və Bakı iclasları strateji əməkdaşlığın prioritetlərinin müəyyən edilməsi və icrasının koordinasiyası baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Prezident həmçinin siyasi əlaqələrin iqtisadi, investisiya, sənaye, nəqliyyat, logistika, enerji, kənd təsərrüfatı, təhsil, elm, mədəniyyət və humanitar sahələrdə genişlənən əməkdaşlıqla zənginləşdiyini bildirib.
İqtisadi-ticarət sahəsində Azərbaycanın və Özbəkistanın əldə etdiyi göstəricilər də müsahibədə vurğulanıb. Təqdim olunan məlumata görə, 2025-ci ildə iki ölkə arasındakı ticarət dövriyyəsi 795 milyon dollar təşkil edib və bu, əvvəlki illə müqayisədə üç dəfədən çox artım deməkdir. 2026-cı ilin yanvar-may aylarında isə ticarət 144 milyon dollara çataraq ötən ilin analoji dövrünə nisbətən 33 faiz artım göstərib.
Üç il əvvəl ümumi kapitalla yaradılan Azərbaycan-Özbəkistan İnvestisiya Şirkətinin iki ölkə arasındakı sərmayə əməkdaşlığını inkişaf etdirmək üçün mühüm platforma olduğunu bildirilib. Hökumətlərarası Komissiyanın bugünkü günə qədər 15 iclas keçirərək əməkdaşlığın müxtəlif istiqamətlərini təşviq etdiyi qeyd olunub.
Energetika sahəsində əməkdaşlıq çərçivəsində 2016-cı ildən fəaliyyət göstərən "Neftegaztextechnologiya" birgə müəssisəsi və 2024-cü ildə yaradılan "Turan Energy AFEZCO" şirkəti kimi layihələrdən danışılıb. Yaşıl enerji sahəsində isə 2025-ci ildə Azərbaycan, Qazaxıstan və Özbəkistan tərəfindən Bakıda "Yaşıl Dəhliz Birliyi" MMC-nin təsis edildiyi vurğulanıb.
Tranzit daşımalarında artım da statistik göstəricilərlə təqdim edilib: 2025-ci ildə daşımalar 6,7 faiz artaraq 1,4 milyon tona çatıb, 2026-cı ilin yanvar-iyun aylarında isə 12,2 faiz artımla 675 min ton olub.
Məqalədə həmçinin Füzuli rayonunda 100 hektarlıq "Dostluq bağı" nar plantasiyasının salınması, "Chevrolet" və "Isuzu" markalı nəqliyyat vasitələrinin birgə istehsalı layihələri və istehsal rəqəmləri (13 iyul 2026-cı il tarixinə "Chevrolet" üçün 10 720 ədəd, "Isuzu" üçün 275 avtobus) barədə məlumat verilib.
Hazırda Azərbaycanda 130-dan çox Özbək investisiyalı kommersiya təşkilatının müxtəlif sahələrdə fəaliyyət göstərdiyi və iki ölkə şirkətlərinin qarşılıqlı iştirakının artmasının dəstəkləndiyi bildirilib. Azərbaycanın Özbəkistandakı layihələrinə nümunə kimi "PASHA Holding"in Daşkənddə "The Ritz-Carlton" brendi ilə inşa etdiyi hotel və yaşayış kompleksi ilə Daşkənd vilayətində reallaşdırılan "Sea Breeze Uzbekistan" turizm və yaşayış layihəsi göstərilib.
Mədəni-humanitar əməkdaşlığın rolundan danışan Prezident ortaq köklər və mədəni yaxınlığın bu əlaqələri xüsusi əhəmiyyətə malik etdiyini qeyd edib. İki ölkə arasında mədəniyyət günləri, festivallar, elmi konfranslar, ədəbi nəşrlər və təhsil proqramlarının münasibətləri gücləndirdiyi vurğulanıb.
2023 və 2025-ci illərdə Azərbaycanda, 2024-cü ildə isə Özbəkistanda keçirilmiş mədəni tədbirlər xatırladılıb; Xivədə "Şuşa Günləri"nin təşkil edilməsi və Özbəkistan Milli Pedaqoji Universitetinin Nizami Gəncəvi adını daşımasına toxunulub. Bakıda 5 hektar sahəsində "Özbəkistan" parkının təməlinin qoyulmasının qardaşlıq rəmzi olacağı bildirilib.
Təhsil sahəsində əməkdaşlıq çərçivəsində 2025–2026-cı tədris ilində Özbəkistan vətəndaşlarının Azərbaycanda (67 nəfər) və Azərbaycanın vətəndaşlarının Özbəkistanda (176 nəfər) təhsil aldığı vurğulanıb. Mirzə Uluqbəy adına orta məktəbin Füzulidə inşası kimi birgə layihələrə görə Özbəkistanın dəstəyi üçün təşəkkür edilib.
Media və QHT sahəsində əməkdaşlıq da fəal şəkildə inkişaf edib: 2024-cü ildə Daşkənddə birinci və 2025-ci ildə Bakıda ikinci media forumların keçirilməsi, QHT forumları və 2026-cı ildə birlikdə elan edilmiş ilk qrant müsabiqəsinin nəticələrinin tətbiqi barədə məlumat verilib.
Turizm sahəsində artım statistikası paylaşılıb: Özbəkistan vətəndaşlarının Azərbaycana səfərləri 2024-cü ildə 46 min, 2025-ci ildə 62 min, 2026-cı ilin yanvar-avqust aylarında isə 44 min nəfər olub.
Regionlararası əlaqələrin genişləndirilməsi nəticəsində bir sıra şəhərlər arasında qardaşlıq və tərəfdaşlıq bağları qurulub; bunlara Bakı-Daşkənd, Şuşa-Xivə, Lənkəran-Buxara və digər əlaqələr daxildir. Naxçıvan və Ürgənc arasında qardaşlaşmanın yaxın vaxtlarda planlaşdırıldığı qeyd edilib.
Müsahibədə Azərbaycan ilə Özbəkistanın Türk Dövlətləri Təşkilatı daxilində əməkdaşlığı da yüksək qiymətləndirilib. Qəbələdə keçirilən TDT Dövlət Başçıları Zirvəsində verilən qərarlar, təşkilatın gücləndirilməsi və türk dövlətləri arasında inteqrasiyanın dərinləşdirilməsi məsələləri önə çəkilib.
Nəqliyyat və logistika sahəsində qarşılıqlı fəaliyyətin Orta Dəhliz və TRIPP ilə inteqrasiyanın region üçün yeni imkanlar yarada biləcəyi, eyni zamanda Özbəkistanın Türk Mədəniyyəti və İrsi Fonduna tamhüquqlu üzv qəbul edilməsinin əhəmiyyəti qeyd olunub.
Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə münasibətlərinin son illərdə dinamik inkişaf etdiyini, bu prosesdə qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq, strateji tərəfdaşlıq və siyasi dialoq prinsiplərinin əsas rol oynadığını vurğulanıb. Keçən il Daşkənddə keçirilən 7-ci Məşvərət Görüşündə Azərbaycanın tamhüquqlu iştirakı nəticəsində "C5" formatının "C6"-ya çevrildiyi bildirilib.
Sonda Prezident İlham Əliyev Özbəkistanın dövlət müstəqilliyinin 35-ci ildönümü münasibətilə qardaş xalqı təbrik edib və onlara sülh, inkişaf və yeni uğurlar arzulayıb.
